Voor het adequaat handelen bij ziekte(verschijnselen) geven we hiermee richtlijnen
voor een aantal voorkomende ziekten.
Coccidiose
Coddidiose is een parasitaire darmziekte. Uitbraken komen vooral voor wanneer oudere en jongere kalveren in één groep worden gehuisvest. Vaak ligt de oorzaak in een vervuild, besmet hok en de opname van bevuild stro of hooi met mest. Na opname kunnen de oöcysten het darmslijmvlies aantasten.
Verschijnselen
- aanvankelijk geen typische verschijnselen
- lusteloosheid, vermageren, veel buik
- geen verhoging temperatuur
- mest dun, slijmerig en met klodders bloed
- smerige achterhand
- met kromme rug persen op de darm
- in later stadium bloedarmoede en uitdroging, tot de dood aan toe
Oorzaken
- infectie via voedsel of drinkwater of nat strobed
- bij toenemende infectiedruk besmetting van jonge kalveren door oudere
- de ziektekiemen (oöcysten) kunnen zich op vochtige plaatsen langer dan een jaar handhaven
Behandeling
- zieke kalveren door dierenarts laten behandelen met coccidiostaticum
- bij ernstige diarree ook electrolytenmix (EMIX) en extra vitaminen en mineralen (VIMIX) verstrekken
- droge ligplaats
- schone drinkbakken en voederbakken
- verstrek hooi in een ruif
Cryptosporidiose
Cryptosporidiose is een ernstige darmaandoening bij jonge kalveren (1 tot 3 weken) die wordt veroorzaakt door parasieten. Cryptosporidiose wordt meestal gezien in combinatie met een virale of een voedingsdiarree. De besmetting met Cryptosporidium spp. kunnen kalveren al kort na de geboorte oplopen. Door de aantasting van de darmwand ontstaat milde tot ernstige diarree.
Verschijnselen
- diarree is dun, van brij tot waterig c.q. slijmerig
- vlokken zichtbaar die wit/geel-groenig van kleur zijn
- bijmenging met bloed kan optreden
- kalveren zijn lusteloos, hebben een verminderde eetlust en vermageren
- houdt diarree langer aan lopen kalveren risico van uitdrogen
De diagnose cryptosporidiose kan met mestonderzoek bevestigd worden.
Behandeling
Cryptosporidiose is goed te behandelen (bijv. met Halocur of Grabovet). Raadpleeg uw dierenarts voor het toedienen van medicatie.
Dit doodt de parasiet niet, maar werkt remmend.
Geef de kalveren extra energie (bijvoorbeeld door gewelde pulp), de darmen zijn behoorlijk aangetast.
Een consequente hygiëne ten aanzien van voeding en huisvesting is noodzakelijk als preventieve maatregel.
Dit doorbreekt de infectiecyclus op een bedrijf.
Diarree
Diarree is het meest optredende probleem. De voornaamste doodsoorzaak bij diarree is uitdroging. Bij diarree verliest het kalf naast vocht veel lichaamszouten. Een electrolytenmix (Sprayfo EMIX) helpt om uitdroging te voorkomen en de electrolytenbalans te herstellen.
Bij diarree maken we onderscheid tussen:
- voedingsdiarree
- infectieuze diarree
In de praktijk gaat een voedingsdiarree vaak vooraf aan een infectieuze diarree.
Voedingsdiarree
Vaak wordt voedingsdiarree aangezien voor infectieuze diarree en voortijdig met antibioticum behandeld. Dat is niet noodzakelijk. Bij voorraadvoedering is de mest vaak veel dunner dan bij gerantsoeneerde voedering.
Verwar dit niet met diarree. Bij voedingsdiarree is sprake van een verstoorde vertering.
Verschijnselen
- dunnige mest
- meer frequente mestproductie
- meer mest
- kleur mest is wit tot geel
- mest is homogeen
De kalveren hebben geen koorts, blijven aardig levendig, actief en hebben een redelijk goede drinklust.
Oorzaken
De oorzaak ligt vaak in een voedingsfout zoals:
- foutieve voedering van volle melk
- voeren van antibiotica of afwijkende melk
- overvoedering (let op voerschema)
- onjuiste concentraties kalvermelk
- foutieve drinktemperatuur
- onvoldoende opgeloste kalvermelkpoeder
- plotselinge overschakelingen van voedermiddelen
- onvoldoende hygiëne
- urine drinken
Behandeling
Behandeling van deze vorm van diarree is op zich vrij eenvoudig:
- controleer aanmaak en voedering van de melk
- verminder de melkgift voor 2 voedingen met de helft
- vul dit aan met ca. 2 liter electrolytenoplossing (EMIX) tussen de middag
- breng het kalf in 1 à 2 dagen weer op het voerschema
Infectieuze diarree
Bij deze diarree is er sprake van een infectie. Schadelijke micro-organis¬men hebben zich vermeerderd in het maagdarmkanaal.
Verschijnselen
- kalveren zijn lusteloos
- kalveren drinken slecht tot niet
- verandering van kleur, geur en consistentie van de mest; heterogene brij
- vaak bloed in de mest
- de kalveren vermageren en vertonen uitdrogingsverschijnselen
- bijverschijnselen mogelijk als gewrichtsontsteking, longontsteking en hersenvliesontsteking
- duidelijke afwijkingen in de lichaamstemperatuur, zowel naar boven als beneden
- persen op de darm van de kalveren (bij coccidiosis)
Oorzaken
Mogelijke oorzaken kunnen zijn:
- bacteriën (E.coli, vnl. in de eerste week, Paratyfus vnl. vanaf week 2 t/m 6)
- virussen (rota- en coronavirus, vnl. in de tweede week, Bovine Virus Diarree)
- parasieten (crypto, coccidiosis)
In geval van een bacteriële infectie is deze in principe te bestrijden met een antibioticumkuur. Daarnaast zijn voedingsmaatregelen noodzakelijk, zoals eerst het wegnemen en het verstrekken van electrolyten (EMIX). Nooit langer dan 1 dag, daarna melkgift weer gedeeltelijk hervatten. Gezien het besmettelijke karakter dienen hygiënische maatregelen genomen te worden.
Bij ziektes, na darmstoornissen en na een antibioticumkuur, is er vaak een tekort aan vitaminen en mineralen. Speciale vitaminen- en mineralenmengsels zoals Sprayfo VIMIX helpen het verstoorde evenwicht te herstellen.
In het geval van een virale infectie helpt antibioticum niet. Wel moet antibioticum worden ingezet tegen secundaire bacteriële infecties. Sprayfo kan gedurende 1 – 1,5 dag worden vervangen door een electrolytenoplossing (EMIX).
In het geval van een parasitaire infectie kan Sprayfo gedurende 1 – 1,5 dag worden vervangen door een electrolytenoplossing (EMIX).
In sommige gevallen kunnen coccidiosstatica een uitkomst zijn. Raadpleeg de dierenarts. Een nat strobed kan de besmetting sterk doen toenemen.
Verschijnselen bij infectieuze en voedingsdiarree en te nemen maatregelen
|
Diarree
|
|
Beschadiging van de darmwand
|
|
Slechte voeropname
|
|
Verhoogde mestuitscheiding
|
|
Afwijkende dunne mest
|
|
Uitdroging
|
|
Voedingsdiarree
|
Infectieuze diarree
|
|
Verschijnselen:
|
Verschijnselen:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Maatregelen:
|
Maatregelen:
|
- de voedingsfout herstellen
|
|
- electrolyten oplossing (EMIX) toedienen
|
- zeer weinig of geen melk geven
|
|
|
Bij virusinfectie (Rota Corona):
|
|
|
- 2x daags ca.¼ liter biest
|
|
|
- meerdere malen per dag voeren
|
|
|
- electrolyten oplossing (EMIX) toedienen
|
Difterie
Difterie is een plaatselijk optredende ontsteking van de slijmvliezen van mond, keel, slokdarm en strottehoofd. De ziekte kan voorkomen bij jonge kalveren vanaf 5 à 7 weken. Kalveren maken in het begin geen zieke indruk. Ze drinken trager en vreten en groeien dus minder.
Verschijnselen
Naast een verminderde eetlust en speekselen zijn de verschijnselen die men kan waarnemen afhankelijk van de plaats waar de ontsteking zit.
| wangslijmvlies |
uitwendig zichtbare zwelling op de kaak (meest voorkomend) |
| tong / gehemelte |
speekselen |
| keel |
neusuivloeiing, moeilijk slikken |
| strottenhoofd |
snurkend geluid, benauwde / zagende ademhaling |
Oorzaken
De ontsteking wordt veroorzaakt door de bacterie Fusobacterium necrophorum. Deze komt gewoon voor in de omgeving en in de darmen van runderen. Het slijmvlies van kalveren is erg teer en daarom bijzonder gevoelig voor beschadiging door bijvoorbeeld stengelig ruwvoer. Via de kleine wondjes kan een kalf geïnfecteerd worden. Onderlinge besmetting vindt plaats door vuile emmers en bij spee¬nvoedering via de kalverbar of de drinkauto¬maat. Difterie is zeer besmette¬lijk.
Behandeling
- individuele huisvesting
- schone emmers en spenen
- zweren aanstippen met jodiumtinctuur
- behandeling met antibioticum
Langdurig met antibioticum behandelen totdat de verschijnselen verdwenen zijn (10 – 14 dagen), is in de regel voldoende. De voorkeur gaat uit naar een antibioticum dat via de melk toegediend kan worden: bijv. Ampicilline 20% oraal. Bij ernstige gevallen is het raadzaam tevens een ontstekingsremmer te spuiten. Behandelen met antibiotica altijd in overleg met de veearts.
Na een antibiotica kuur moeten eventueel aanvullend spoorelementen en mineralen toegediend worden in de vorm van VIMIX.
E.Coli
E-coli diarree treedt over het algemeen alleen op in de eerste levensdagen (dag 2 tot dag 7). Door de combinatie van diarree, verminderde drinklust en koorts kan het kalf zeer snel uitdrogen. Een aantal typen E-coli bacteriën zijn in staat gifstoffen te produceren.
Deze gifstoffen zorgen voor een ernstig tot fataal verloop van de ziekte.
Verschijnselen
De kalveren hebben vaak koorts of erger, onderkoeling, en hebben over het algemeen een matige tot slechte drinklust. De dunne lichtkleurige mest is vlokkerig en niet samenhangend van samenstelling.
Oorzaken
E-coli diarree wordt veroorzaakt door de bacterie Escherichia coli. Er bestaan vele typen E-coli bacteriën waarvan er een aantal ziekten veroorzaken zoals diarree.
E-coli diarree is zeer infectieus. Verminderde hygiëne rondom kalveropfok zoals bij de melkverstrekking en voeraanmaak geven een verhoogde kans op een coli-uitbraak.
Kalveren met verminderde weerstand als gevolg van matige biestverstrekking zijn vatbaarder.
Behandeling
De behandeling is erop gericht om uitdroging te voorkomen en daarna de darmflora snel weer normaal te laten functioneren. Het is belangrijk om op tijd, d.w.z. bij de eerste verschijnselen, te starten met de behandeling. Hoe eerder de behandeling, des te beter het resultaat.
Allereerst – levensreddende maatregelen:
- op peil brengen van de vocht- / electrolytenbalans: de melk vervangen door water met EMIX gedurende maximaal 1 dag (3 voedingen)
- toedienen van antibiotica door de melk in overleg met de veearts
- 2e dag weer kleine porties Sprayfo opfokmelk voeren met daar tussendoor water met EMIX
- Voorkom onderkoeling door het kalf op een rubbermat of in het stro te leggen en eventueel bij te verwarmen met een warmtelamp
Ten tweede – herstellende maatregelen, als de diarree voorbij is:
- langzaam overschakelen van EMIX naar Sprayfo opfokmelk door meermaal daags kleinere porties te voeren
- darmbeschermende middelen verstrekken zoals: lijnzaadmeel (2 x daags 5 à 10 gram per kalf)
- melkzuurvormende bacteriën toedienen (karnemelk of niet-gepasteuriseerde yoghurt)
Na een antibiotica kuur moeten eventueel aanvullend spoorelementen en mineralen toegediend worden in de vorm van VIMIX.
Longaandoeningen
Onder longaandoeningen wordt een reeks van besmettelijke aandoeningen van de slijmvliezen van de luchtwegen samengevat.
Verschijnselen
- neusuitvloeiing, traanogen
- versnelde ademhaling
- pompende, piepende ademhaling
- oorontsteking
- hoesten, benauwdheid
- sloom, suf gedrag
- weinig of geen eetlust
- koorts
- dor haarkleed
- soms diarree
Oorzaken
Longaandoeningen kunnen ontstaan door een combinatie van factoren:
Ziekte-inleidende factoren:
- slechte voeding
- slechte huisvesting → verminderde weerstand
- stress
- slechte klimaatbeheersing
Primaire infecties door virussen:
Para influenza
- komt alleen voor bij jonge kalveren, groepsziekte, vooral bij kalveren van 3 à 4 weken oud
- typische verschijnselen: hoesten, versnelde ademhaling en traanogen
- kan gemakkelijk worden gevolgd door een Pasteurella-infectie
B.V.D. virus
- gemakkelijk overdraagbaar van kalf op kalf
- typische verschijnselen:
- diarree
- ademhalingsproblemen
- verminderde voeropname
- verminderde weerstand vaker ziek
Een kalf kan tijdens de dracht worden besmet. Het is zelf vanaf de geboorte niet ziek, maar het dragerkalf scheidt het virus wel uit. Bij herbesmetting van een dragerkalf met het virus B.V.D. (boviene virus diarree) ontwikkelt het dier M.D. (mucosal disease), wat chronisch is. Hierna volgt aantasting van de slijmvliezen, waarna het kalf spoedig kan sterven als gevolg van aanhoudende diarree.
B.R.S.V. virus
(bovine respiratoir syncytieel virus, ook wel Pinkengriep)
- ontsteking van de dieper gelegen luchtwegen
- alleen bij kalveren van 4 weken tot 4 maanden oud
Goedaardig verloop:
- weinig neusuitvloei
- pompende kalveren
- droog hoesten
- goede voeropname
Kwaadaardig verloop:
- snelle ademhaling, ademnood, mondademing
- veel neusuitvloei
- secundaire bacteriologische infectie
- plotseling dode kalveren
I.B.R. virus
(Infectieuze Bovine Rhinotracheïtis virus)
- ontsteking van de voorste luchtwegen
- vooral bij kalveren van 3 – 12 maanden oud
- typische verschijnselen:
- neusuitvloeiing
- speekselvloed
- verminderde eetlust
- hoge koortspiek
- rode en beschadigde slijmvliezen
Primaire infecties zijn vaak ‘wegbereiders’ voor secundaire infecties.
Secundaire infecties door:
- Corynebacteriën
- Pasteurellen
- Streptococcen
- Salmonellen
- Mycoplasma
Behandeling
Aangezien er bij zieke dieren vaak zowel van een virale als van een bacteriële infectie sprake is, dienen zieke dieren altijd met antibioticum behandeld te worden (raadpleeg de dierenarts). Indien meer dieren ziek zijn, kan een koppelbehandeling nodig zijn.
Vaak gaan de kalveren slecht drinken, let daarom extra op een vochttekort bij het kalf. Zonodig extra water met wat electrolyten (EMIX) toedienen, voor de smaak.
Het is belangrijk de ziekte-inleidende factoren op te sporen.
Longwormen
Longwormen kunnen in extreme gevallen de oorzaak zijn van kalversterfte. In minder ernstige gevallen kan sprake zijn van een duidelijke groeivertraging.
Verschijnselen
- van een lichte hoest tot een ernstige benauwdheid (verschilt per kalf)
- versnelde ademhaling
- weinig eetlust
- vermagering
Oorzaken
Longwormen leggen eieren in de bronchiën. Deze eieren worden door het kalf opgehoest en komen in het maagdarmkanaal terecht. Deze eitjes ontwikkelen zich in het maagdarmkanaal tot larven en komen in de mest terecht. In de mest ontwikkelen deze larven zich tot besmettelijke larven en via het gras worden deze larven door het kalf opgenomen. In de lebmaag van het kalf volgt een verdere ontwikkeling van de larve en via de darm komt de larve in de bloed- en lymfevaten terecht. Via deze vaten kan de larve zich verplaatsen naar het longweefsel, waar ze uitgroeien tot volwassen wormen.
Deze wormen zijn de oorzaak van genoemde ziekteverschijnselen.
Behandeling
Doordat de larve na opname via de darm in contact komt met het bloed, wordt er door het kalf immuniteit opgewekt tegen de larve. Deze immuniteit zorgt er voor, dat de larve het volwassen eindstadium niet meer kan bereiken. Heeft een kalf eenmaalmaal longwormen gehad, dan is het immuun, maar deze immuniteit moet wel worden onderhouden.
- Zorg voor vaccinatie, voordat het kalf voor de eerste maal in contact komt met de larve van de longworm. Dit moet gebeuren op een leeftijd van 6 à 7 weken, met een tweede enting 4 weken daarna.
- Pas twee weken na de tweede enting mogen de kalveren de weide in.
- Kalveren die matige verschijnselen vertonen, kunnen het beste vaak worden omgeweid naar weides met een lage infectiedruk, zoals pas gemaaide weide.
- Hierdoor kunnen infecties deels worden voorkomen.
- Kalveren die ernstige verschijnselen vertonen, kunnen het beste op stal behandeld worden.
Maagdarmwormen
Infecties met maagdarmwormen vinden voornamelijk plaats in het weideseizoen.
De gevaarlijkste maagdarmwormen zijn Ostertagia- en Cooperia-soorten.
Maagdarmwormen komen algemeen voor en zijn niet gebonden aan grondsoort.
Verschijnselen
- groeivertraging
- dor haarkleed
- slome kalveren
- weinig eetlust
Oorzaken
Maagdarmwormen leggen eieren, die in de mest terecht komen. Deze eitjes ontwikkelen zich op de weide tot besmettelijke larven. Het kalf neemt samen met het gras de besmettelijke larven op. In het maagdarmkanaal groeit deze larve uit tot een volwassen worm en kan dan eieren gaan leggen.
Behandeling
De larve komt niet in contact komt met het bloed, dus er wordt door het kalf geen immuniteit opgewekt tegen deze larve. Kalveren die matige verschijnselen vertonen, kunnen het beste vaak worden omgeweid naar weides met een lage infectiedruk, zoals pas gemaaide weide.
Hierdoor kunnen infecties ten dele worden voorkomen.
Behandel kalveren die verschijnselen vertonen met een maagdarmwormbestrijdingsmiddel.
Navelontsteking
Navelontstekingen kunnen bij jonge dieren veel problemen geven. De infectie kan beperkt blijven tot de navel, maar kan ook een inleiding zijn tot een algemene infectie (bloedvergiftiging) of een gewrichtsontsteking.
Verschijnselen
- opgetrokken buik en gekromde rug
- geen eetlust
- verhoogde temperatuur
- navelstreng verdikt, nat en soms etterig
- bij betasten duidelijk pijnlijk
Oorzaken
- onvoldoende hygiëne bij de geboorte
- onvoldoende navelonsmetting direct na de geboorte
- navelzuigen
- natte vuile ligplaats
Behandeling
- antibioticum-kuur door injectie
- dikke navel dagelijks met zalf behandelen
- navelabces in rijpe toestand openmaken (raadpleeg de dierenarts)
Oplopen van kalveren
Het oplopen van een kalf wil zeggen dat pens, boek- of lebmaag in omvang toenemen door een abnormale grote gasproductie (eenzijdig dik staan). Ook kan er sprake zijn van een darmgisting (tweezijdig dik staan).
Verschijnselen
- dikke, pijnlijke buik
- soms slaan met de benen naar de buik
- weigeren te drinken
- bij kloppen op de buik klotsende geluiden
Oorzaken
- onvoldoende werking van de slokdarmsleufreflex
- verkeerde voeding:
- overvoedering met melk (de melk vloeit van de lebmaag over in de pens, waardoor een zure gisting optreedt)
- grote hoeveelheden te koude melk, gegeven in één keer (emmervoedering)
- onjuiste concentratie van de melk
- onregelmatige melkgift
- tekort aan structuurhoudende voedermiddelen
- te veel eiwit in het rantsoen, bijv. in jong gras of klaverrijke weide
- plotselinge voederomschakelingen; vooral bij het spenen kan dit een rol spelen, indien de ontwikkeling van de voormagen nog onvoldoende is
- maag darmslijmvliesontstekingen (geeft vaak chronisch oplopen)
- longaandoeningen
- een slecht stalklimaat (tocht)
- haarballen
Behandeling
- gas verwijderen met behulp van de slang
- schuimbindend middel verstrekken bijv. slaolie
- de oorzaak opsporen en wegnemen
- speenvoedering van de melk neemt vaak het oploopprobleem weg als het een gevolg is van een onvoldoende slokdarmsleufreflex
- controleer oplosverhouding: moet minimaal 1 kg Sprayfo op 7 liter water zijn, zoals in voerschema aangegeven.
Para-TBC
Para-TBC is een besmettelijke ziekte die gekenmerkt wordt door een ongeneeslijke darmontsteking. De ziekte wordt veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium Avium Paratuberculosis (MAP), die voorkomt bij rundvee.
Verschijnselen
Een wisselende gezondheid van de koeien, een lager geboortegewicht van kalveren, verzwakte weerstand en een lagere melkgift.
Oorzaak
De besmetting vindt al vroeg plaats, meestal in de eerste weken na de geboorte. Het kalf wordt besmet via biest, melk, mest of speeksel.
Jonge dieren, tot een leeftijd van circa 6 maanden, zijn erg gevoelig voor besmetting.
Behandeling
De ziekteverschijnselen komen pas later aan het licht; de incubatietijd ligt tussen de 2 en 6 jaar. Daarom kan een kalf het best direct na de geboorte worden weggehaald bij de koe.
In de afgelopen jaren zijn verschillende methoden voor de aanpak van para-TBC onderzocht. Zoals het scheiden van besmette en niet-besmette dieren, het inenten van alle dieren en een hygiëne-programma voor de eerste 6 maanden. Deze laatste methode blijkt verreweg het meest effectief.
Preventie
Voorkomen is de enige remedie. Preventieve maatregelen tegen de ziekte zijn echter nog geen gemeengoed. Een goed hygiëneprogramma kan veel ellende voorkomen.
Belangrijk is dat het kalf niet in aanraking komt met besmettingsbronnen zoals mest en melk. Dit geldt zowel bij de geboorte als in de eerste zes maanden daarna.
Kernelementen van een goed hygiëneprogramma:
Zorg voor een afgescheiden, schone afkalfplaats.
- Zorg voor een goede hygiëne rond de geboorte. Reinig de achterkant van de koe, uier, handen en hulpmiddelen
- Breng het kalf direct na de geboorte over naar een schone ruimte
- Houdt kalveren jonger dan 6 maanden gescheiden van ouder jongvee, koeien en aangekochte kalveren
- Voer uitsluitend schone biestmelk van para-TBC vrije koeien
- Voer geen mengbiest of melk met een hoog celgetal aan kalveren
- Schakel na 3 dagen biestmelk over op Sprayfo fokmelk
- Verstrek schoon ruwvoer en geen ruwvoer van land waarover mest of gier verspreid is
Rota- en Coronavirus
Rota- en coronavirus is een darminfectie die bij jonge kalveren (van ongeveer 7 dagen tot 3 weken) diarree tot gevolg heeft. De Rota- en coronavirussen besmetten het kalf via de bek.
Verschijnselen
De kalveren worden plotseling ziek, ze zijn suf, hangerig, drinken slecht en hebben waterige, gele tot geelgroene ontlasting. Het kalf heeft koorts: temperatuur tussen 38°C en 39,5°C.
Oorzaak
De eigenlijke oorzaak van de diarree zijn virussen, die tot de groep van de Rota- en corona-virussen behoren. Rota- en coronavirussen komen ook voor bij varkens, paarden en schapen. Naast de virussen, als feitelijke oorzaak van deze diarree, treden dan secundair vaak bacteriën op (vooral coli), die de ziekte verergeren.
Behandeling
Advies
Tegen virale besmetting is geen behandeling met antibiotica mogelijk. Het is wel mogelijk drachtige koeien te enten. Het is raadzaam contact op te nemen met uw dierenarts. Hoe eerder de behandeling, des te beter het resultaat.
Allereerst – levensreddende maatregelen
- op peil brengen van de vocht- / electrolytenbalans: de melk vervangen door water met EMIX gedurende maximaal 1 dag (3 voedingen)
- 2e dag weer kleine porties melk voeren met daaraan toegevoegd 10% para tbc vrije biest, tussendoor water met EMIX
- het kalf schoon en droog in het stro te leggen en het eventueel bij verwarmen met een warmtelamp
Ten tweede – herstellende maatregelen, als de diarree voorbij is
- langzaam overschakelen van EMIX naar Sprayfo-opfokmelk door meermaal daags kleinere porties te voeren
- darmbeschermende middelen verstrekken zoals: lijnzaadmeel (2 x daags 5 à 10 gram per kalf)
- melkzuurvormende bacteriën toedienen (karnemelk of niet-gepasteuriseerde yoghurt)
Salmonella
Salmonella infectie (Salmonella typhimurium / dublin) is een besmettelijke bacteriële ziekte die gepaard gaat met een hoge temperatuur, longaandoening en/of darmontsteking. In incidentele gevallen veroorzaakt het gewrichtsontsteking, hersenvliesontsteking en sterfte.
Er zijn twee types:
- Salmonella typhimurium tussen week 2 en week 4
- Salmonella dublin rond de leeftijd van 6 weken
Verschijnselen
- verhoogde lichaamstemperatuur (41 / 42°C) en lusteloosheid in het beginstadium van de ziekte
- darmontsteking door de verhoging heeft gele, dunne, stinkende diarree tot gevolg
- snel daarna wordt de mest grauwgroen, slijmerig en bevat stukjes slijmvlies
De diagnose salmonellose is alleen door mestonderzoek of door sectie vast te stellen.
Oorzaak
De besmetting wordt veroorzaakt door mest van besmette dieren of vervuild voer.
Behandeling
Advies
De behandeling is erop gericht om uitdroging te voorkomen en daarna de darmflora snel weer normaal te laten functioneren. Het is belangrijk om op tijd – bij de eerste verschijnselen – te starten met de behandeling. Hoe eerder de behandeling, des te beter het resultaat.
Allereerst – levensreddende maatregelen
- op peil brengen van de vocht- / elektrolytenbalans: de melk vervangen door water met EMIX gedurende maximaal 1 dag (3 voedingen)
- toedienen van antibiotica door de melk in overleg met de veearts
- 2e dag weer kleine porties melk voeren, daar tussendoor water met EMIX
- voorkom onderkoeling door het kalf op een rubbermat of in het stro te leggen en eventueel bij te verwarmen met warmtelamp
Ten tweede – herstellende maatregelen, als de diarree voorbij is
- langzaam overschakelen van elektrolyten naar Sprayfo door meermaal daags kleinere porties te voeren
- darmbeschermende middelen verstrekken zoals: lijnzaadmeel (2 x daags 5 à 10 gram per kalf)
- melkzuurvormende bacteriën toedienen (karnemelk of niet-gepasteuriseerde yoghurt)
Na een antibiotica kuur moeten eventueel aanvullend spoorelementen en mineralen toegediend worden in de vorm van VIMIX.
IJzergebrek
IJzer is één van de 20 essentiële mineralen. De meest bekende functie van ijzer is de rol van het zuurstoftransport. IJzer is een onderdeel van hemoglobine in het bloed en myoglobine in de spieren. Daarnaast bestaan veel stofwisselingsenzymen voor een deel uit ijzer.
Verschijnselen
- lusteloosheid
- zeer vatbaar voor infecties
- bleke slijmvliezen
Oorzaken
- niet optimale mineralenvoorziening van de moederkoe
- kalveren worden met beperkte ijzerreserves geboren
Behandeling
- injectie(s) met een ijzerhoudend preparaat
- verstrekken van een vitaminen- en mineralenmengsel (VIMIX)
|
